Lotte van Lith

Artikel Tijdschrift voor Humanistiek

Posted on 7 January 2013 by Lotte van Lith | No Comments

De Humanistieke Potentie van Dąbrowski’s Theorie van Positieve Desintegratie


Dr. Maarten Wubben
Drs. Lotte van Lith
Wie denkt aan twintigste-eeuwse humanistische persoonlijkheidstheorieën, denkt al snel aan bijvoorbeeld Carl Rogers of Abraham Maslow . Toch is het Kazimierz Dąbrowski (1902-1980), nota bene een vriend van Maslow, die met zijn Theorie van Positieve Desintegratie (TPD) juist in de eenentwintigste  eeuw  in toenemende mate in de belangstelling begint te komen. Vanaf de jaren ’30, ten tijde van het behaviorisme zowaar, zag Dąbrowski namelijk al de functionaliteit in van emotie voor persoonlijkheidsontwikkeling, maar pas vanaf de jaren ’90 begon de tijdsgeest zich voor dergelijke ideeën te lenen. Zelfs nog recenter pas begint zijn centrale idee van meerlagigheid aandacht te krijgen. Een ander obstakel voor de TPD was dat, aangezien Engels de laatste taal was die Dąbrowski leerde, veel van zijn oorspronkelijke werk Poolstalig is. Uitvoerige secundaire bronnen zijn bovendien pas zeer recent verschenen (Mendaglio, 2008). Tenslotte heeft Dąbrowski’s werk geleden onder het ongunstige politieke klimaat van de jaren ’40 en ’50 en is hij zelfs gevangengezet ten tijde van zowel het Nazisme als Stalinisme. Pas in de jaren ’60 en ’70 vond Dąbrowski  de middelen om via een gasthoogleraar psychologie en psychiatrie aan de universiteiten van Alberta en Laval (Quebec) de TPD zoals die voor een belangrijk deel in Tabel 1 is afgebeeld haar definitieve vorm te geven (Dąbrowski, 1964; 1967; 1970; 1972; 1973). Door dit samenspel van factoren is de TPD vooralsnog enkel in de hoogbegaafdheidsliteratuur een sterk stuwende kracht gebleken. Via dit artikel hopen wij te helpen de humanistieke potentie van de theorie ook breder uit te dragen door eerst een verdere achtergrond van Dąbrowski te schetsen, vervolgens de TPD uiteen te zetten en tenslotte enkele maatschappelijke implicaties van de theorie te bespreken.

Zie verder: vervolg artikel Theorie van Positieve Desintegratie