Bewustmaker des lands

Gepubliceerd op
16 juli 2017

We hebben een denker des vaderlands. De eer komt haar of hem toe wie het verlangen zich, zelfs op landelijk niveau, met het denken te identificeren, belichaamt. Representeert. Spreekwoordelijk, woord voor woord, met elke zin een afgeronde daad stijf van kracht en zeggenschap. De nationale identiteit vindt berusting in het grotere verband geheten 'beter weten'. Voor de een doet voetbal het, voor de ander is het debat en zeker het laatste woord heilig.

Begrijp me niet verkeerd: filosofie en diens rol in het scheppen en in stand houden van een variëteit aan denkwijzen, dat bemoedig ik. En de denkers des vaderlands hebben hun denksporen verankert, menigeen denken verandert. Ik denk het ze niet zomaar na! Ad Hominem verdiende eer, voor zover het aan mij is deze consensus nog eens bevestigend te bestendigen.
En bovendien: Dat we variatie in denken honoreren, getuigt van niet geringe gradaties vrijheden.

Deels.

Het denken kent namelijk een groter verband, dat haar kán omvatten. Bewustzijn.

Ik stel voor, we eren volgend jaar een “bewustmaker des lands”.

Antwoorden, opinie, deskundigheid, vakdiscipline. Prachtig allemaal, prachtig en toe aan een ruimer begrip.
Begrip van én voor.

We eren: iemand die vragen stelt, blijft stellen, luistert, belicht, zich open opstelt, nuanceert wat radicaliseert en stimuleert wat zorgzame aandacht behoeft.

Te overwegen is daarnaast de mede-titel ‘voeler des moederlands’. Nee, niet een voeler die boven allen uitstijgt of dweperig langs ieder heen spreekt, verstrikt in de eigen emotionele agenda. Ook geen medium of waarzegger in traditioneel stereotyperende zin - een geruststelling die heimelijk radicalisatie in zich heeft, dat voel je wellicht al lezende aan.

Voeler dekt de lading niet, zoals denken niet het bewustzijn omvat. Een eretitel komt tenslotte ook het onderbewustzijn toe, maar daar denken we niet consequent aan, al raak je in levende lijve nooit uitgevoeld en dwingt het onderbewustzijn zodoende immer een plek aan de oppervlakte van ons denken af.

Voelen en moeder, denken en vader: ook deze koppels zijn toe aan overtreffende verbanden.

Een 'bewustmaker des lands' is de denker en de voeler die weet wat te doen: verbinden. Beargumenteerbaar buiten de landsgrenzen om.

Wat denk jij, zou dat goed voelen?

Ik vrees dat ik in dit denkwerk verstrikt geraakt ben en mij een blinde vlek heb gestaard op de eretitel. Letterlijk!

Bewustzijn-krakend is het denkwerk van René ten Bos* zeker.
Ook ten aanzien van andermans denkwerk is openheid een mogelijkheidsvoorwaarde voor bewustwording, tenslotte.

*René ten Bos is sinds 2017 Denker des Vaderlands. Hij schreef onder andere Dwalen in het Antropoceen en is hoogleraar filosofie.