Het Creatieve Weten

Gepubliceerd op
19 juni 2019

In een creatief proces zijn er perioden, soms piekende diepte-punten, waarin je uitgedaagd wordt tot loslaten. Tot het onderhouden van de meeste innerlijke speelruimte, zonder deze ruimte op te vullen, vast te willen pinnen of strak te dirigeren. Perioden waarin het belangrijk is te weten, dat onevenwichtig-zijn of ongericht-zijn geenszins verkeerd of zwak is. Waarin de vergezichten, media, technieken en fascinaties die je hebt verzameld, de schijnbare potpourri of ordentelijke plannen, mogen incuberen. Mogen broeien in het onbewuste, daar waar het rantsoen gehercombineerd wordt tot een levensvorm die op een láter tijdstip je bewustzijn binnentuimelt, daar nét aan de oppervlakte waargenomen kan worden en een welbekende ‘eureka’, ‘aha’ of ‘warempel’ te weeg brengt. Een periode waarin de bij elkaar gesprokkelde informatie beleefd mag worden als in-formatie: als in-wording. Een periode die eigenlijk bedding biedt aan het gehéle creatieve proces, diens kwaliteitsmerk is, van begin tot open einde. Een periode die als alledaags slapen is, de bodem van het bestaan: het vertrouwen dat als je loslaat, er een wetenschap in je ontwaakt, die je daglichtheldere voorstellingsvermogen te boven gaat. De nood aan deze periode laat zich vaak herkennen door vurige frustraties, door ijdele pogingen het maakproces te versnellen, door momenten waarop de moed je in de schoenen zakt. Voor de beoefende maker laat de benodigde incubatie zich herkennen als meer subtiel onderbuikgevoel (“oké, even laten gaan nu”), aanvoelende en erkennende dat nú het moment aangebroken is om de verzamelwoede, de ideeën-eruptie of de uitgewerkte schetsen toe te vertrouwen aan het onbewuste. In te laten dalen. Patronen worden herkend, de beoefende maker is ook een bewustmaker. Het gevoelsmatig onevenwichtige en onaffe mag nu als ontwikkelingsgericht en interessant gezien worden. Angst mag wegvallen door te weten dat je geen controle hebt. Impliciet leren mag nu de leiding krijgen. Wie zich hierin beoefent, onttemt het creatieve weten. Tijd is een vaak onderschatte, doorslaggevende factor, en laat zich in de binnenwerld herkennen als wild geduld, het wijselijk verleggen van je aandacht, het dromerig struinen door schijnbaar irrelevant, onontgonnen gebied en het durven stellen: ‘ik weet het nog niet’. Slaap lekker ;-)!