Ingendael 2019: snapshots

Gepubliceerd op
21 september 2019

Recent nam ik deel aan Ingendael, een alweer voor de negende keer georganiseerde, zomerse studiereis voor o.a zorgbestuurders, ervaringsdeskundigen (zo ook ondergetekende) en medisch specialisten en zorgverzekeraars. Dit jaar kregen verschillende thema’s aandacht: digitalisering, toenemende thuiszorg, (be)leefwerelden van patiënten…

Enkele snapshots, wat kwam er zoal voorbij:

Het besef dat we in alle gebezigde abstracties en metataal ‘de’ zorgpraktijk niet uit het oog en hart hoeven te verliezen. Een activerende sessie door secretaris-generaal VWS Erik Gerritsen als systeemtherapeut (wat kan jij nú al concreet bijdragen?). Nijpende personeelstekorten en de daaruit vloeiende vraag hoe we zorg niet alleen anders dienen te organiseren (bijvoorbeeld mede dankzij AI) maar ook anders mogen opvatten binnen de bredere samenleving (hoe realiseren we als betrokken netwerk de zorg voor de mens en elkaar als eén levend geheel?). Een wakkerschuddend doorzicht in en vogelvlucht langs potentiële, technologisch gedreven disrupties verzorgd door Steven de Waal. De bewustwording dat gewenste aanpassingen en veranderingen veelal in eenvoudige zaken schuilen. Veel open dialoog over ieders bijdrage aan (betere) zorg, de ingewikkeldheid van zorgorganisatie en de complexiteit van menselijke verandering. Durfal ongekunsteld contact tussen zorgbestuurders en ervaringsdeskundigen (een pareltje). Een bezoek vol vergezichten aan transformatieparaat, internationaal logistiekbedrijf vanderLande. De schoonheid van geneeskunde als vak en de niet mis te verstane inherente kwetsbaarheid van leven. Leerzame lessen van CEO Funda Quitin Schevernels en zijn visie op timing en toepassing van digitale innovatie. Een fier debat tussen zorgbesturend Nederland. Verwondering over de digitale systemen die al bestaan en de tools die al ontwikkeld zijn om gezondheidsfactoren te meten. Dat we, blindstarend op regels, onze vrijheden niet meer opmerken. Dat angst zijn waarde kent voor een bewustzijn dat haar omvatten kan. Openhartige gesprekken over kwetsbaarheid van patiënt én arts. De verleiding van bewijsdrang en de randvoorwaarden van handelingsvermogen en besluitvaardigheid. De valkuilen van stereotypering en impliciete aannames (de zwakke patiënt, de alwetende arts en de geblindeerde variatie van de individuele context...). Het eroderen van kennismonopolies en daarmee de kans tot hernieuwde autonomie van patiënt en zorgverleners. En levendig stilgestaan bij gedeelde waarden die vaak verpakt worden in vakjargon en geëigende discourse en daarom continu alerte en doortastende vertaalslagen vragen. Of stilte ;-).

Er is ontzettend veel mogelijk op technologisch vlak – o.a. thanks @ Wouter Kroese, Daan Dohmen & Mark-Jan Harte voor de inspiratie - en we zijn en blijven mensen met onze intieme verlangens, persoonlijke belangen en moreel intens betekenisvolle verbinding met elkaar. Wat er technologisch zou kunnen mag afgestemd worden op wat we verlangen in het bewust geleefde Nu. Een zoektocht, die we kunnen kronen door niet alleen normen vast te stellen of na te leven, maar ook waarden bloot te leggen. Misschien, meer nog dan we in een begeesterd debat beseffen, mogen we onszélf (met terugkerende nieuwsgierigheid) de vraag stellen wat kwaliteit van leven eigenlijk is.

Zoals?

Samen (kunnen) zijn met dierbaren, autonomie hervinden in levensloopperspectief, de hobby’s kunnen uitoefenen die alle zorgen doen vergeten, eerlijk durven zijn over de impact van een aandoening, toegang hebben tot informatie en educatie over jou en jouw leven, tijd en daarmee ook aandacht vrij kunnen maken voor wat-er-toe-doet, veiligheid herleven na heftige gebeurtenissen, elkaar zien als kundig en bij kunnen dragen aan een groter geheel, lichamelijk eén zijn met wie je geestelijk ook continu wordt, als onze natuur en de natuur verenigbaar samenleven, als een geheel mens via vól contact benaderd worden, actieve acceptatie van zowel grootse tegenslagen in het leven als subtiele weerstanden binnenin jezelf, en niet minder en wel meér zijn dan patiënt.

Als patiëntexpert, in samenwerking met Ikone, zie ik de verschuiving naar waardenbewuste zorg met aan levenservaring getoetste positiviteit tegemoet! Met openhartige ontmoetingen als basis, veel dank aan Blommestein en alle deelnemers.