Wie luistert, voelt zich gehoord

Gepubliceerd op
8 juni 2019

We maken een onderscheid tussen luisteren en spreken. Waardevol: door het verschil te erkennen, wordt ons waarnemingsvermogen van wat luisteren in beginsel is op scherpgesteld. 

We stellen ons er bewust op in: Jij doet jouw verhaal en ik onderhoud 'binnenin' de ruimte, vrijheid en betrokkenheid om dit verhaal te ontvangen. Dat is nogal een eed van trouw, want we zijn in gedachte op -tig plaatsen tegelijkertijd, de mentale en belichaamde aandacht weids richten vraagt ervaringsrijke beoefening. We hebben gevoelens die met onze focus en preoccupaties op de loop gaan, we hebben zorgen die van vooraanstaand, onrustopwekkend belang lijken. Dat wetende, richten we ons alsnog ertoe te luisteren. Zinkend in het gevoelsleven, zónder moed te verliezen, nemen we de onvervulde behoeften van de spreker waar in de intensiteit waarmee diens zeggenschap jouw mentale leefwereld met tot woorden verworden vibraties vult.

Een ademteug extra, een balsemende grap, zeker ook mild zwijgen. Met je gelaatsuitdrukking de ander sprekend spiegelend. Soms net iets te veel naar voren hellend, meestal elkaars lichaamshouding echoënd: hoe wonderlijk dat het zo werkt! Daarmee telkens de contouren tekenend van een gedeeld bewustzijn, een micro-universum met ruimte voor alles wat zich in dit gesprek bekendmaakt. Jullie wereld, de wereld, liefkozend achter slot en grendel van een gedeeld hart, opgetekend door dit gedeelde gesprek.

Misschien doet de 'key note' spreker van dit samenzijn zijn verhaal uitgebreid uit de doeken. Wordt er gezocht naar woordbeelden, gevoelsduidingen en gezichtsuitdrukkingen, die allen recht doen aan het veelgelaagde begin, midden en eind van het beleefde, toch ook ter plekke ontvouwende verhaal. Een flinke woordinspanning, moedwillig zelfzoekend en je aanschouwt het kwetsbare onderzoek ongewdongen met het gebundelde concentratievermogen van een wetenschapper. De spreker improviseert en wat jij als ruimtescheppende luisteraar doet, is ongekunsteld meebewegen, telkens weer naar het middelpunt van je aandacht toe, daar waar noch een schriftelijk oordeel, noch een afwijzende blik regeert. Precies de openstaande, draagkrachtige ruimte tussen jullie in, om jullie heen smedend, weerspiegelend.

Je luistert vol overgave, van zintuigen tot zin, na zin, na zin. Wat heet: met jouw zorgenposten opgelost in het centrum van aandacht dat je de ander schenkt. Dat je bent. Lós van dubbel doel, losgezongen van een eisende, overvolle agenda, vol van daglichte intenties.

Nadien zegt de fijngevoelige spreker wellicht: "Hey, maar nu heb ik niet naar jou geluisterd. Sorry."

En dan voel je, want dat weet je:

Als jij spreekt uit de diepgrond van je beleving en je gevoelens veelvormig doch doortastend voorlegt, dan luister ik tot in de vezels van mijn gevoelsschakeringen. Met een open gelaat dat jou uitnodigt ook zo te spreken, met voor jou richtingloze aanmoediging. Dan is met het creëren van jouw verhaal onmiskenbaar ook mijn aanwezigheid ruimschoots verstaan.

Dan luister ik, sprekend met alles wat er in mij mag opleven, in contact met jou. Dan is er geen begin of eind dat tussen ons in staat of om erkenning vraagt, en is er ontvankelijk veel ruimte voor de ontwikkeling van jouw vertelling.

Dán valt het onderscheid tussen luisteren en spreken weg. Dan ontmoet je elkaar als wat en wie je bent. Meer dan de optelsom der delen, een opnieuw erkend geheel, gevierd omdat je het oneens met elkaar toch één bent, gevierd door de eenvoud waarmee je samen, met subtiele zelfspot en uitademend concludeert: 'En zo is het.'

Ongekend samenwijs, met onvoorbedachte rade aanwezig in elkaars Zijnszoeken. Precies de condities scheppend om elkaar nadien ontspannen los te laten en toe te vertrouwen aan de onzekerheid die de nu weer groter wordende wereld om jullie heen zo rijk is.

Wie met alle zintuigen naar andermans zinnen luistert, voelt zich als bewustzijn gehoord.