Samen 'jong-leren': ben je in de verlegenheid?

Wanneer we ons geraakt voelen in de ontmoeting met een medemens en daarin spreekwoordelijk of niet naakt zijn in de ogen van de ander(en), is er misschien verlegenheid.

De naaktheid roept wellicht ook angst voor oordelen op. Een gepijnigd zelfbewustzijn, een neiging jezelf terug te trekken of te remmen of de situatie (de ervaring van raakbaarheid) op een andere wijze te controleren.

Zo is mijn neiging om 'in verlegenheid' te gaan 'managen'. "Oké", zeg ik dan vaak, en dan komt er vaak een plan. Terwijl de fysiek-emotionele basis is dat er iets in roering gebracht is, ik onzekerheid voel en er angst opborrelt. Faal ik? Word ik verlaten? Word ik bedreigd? Waaah.

Ik kan ineens weg willen vluchten uit de situatie. Daar heb ik dan allerlei toelichtingen bij. Ik lijk ineens heel moe te worden en dat is ook niet per se onwaar, want het intense bewustzijn dat er ineens aangaat, schijnt een fel licht op plezier- en pijnpunten. En dat is energetisch intensief.

Misschien voelen we ons geraakt omdat een ander iets inbrengt dat licht schijnt op onzekerheid en op onze grenzen (van weten, van integratie, van bewustzijn), op iets wat we nog niet weten en waarin we voelbaar lerende, voelbaar 'jonglerende'zijn.

Misschien hadden we de overtuiging toch behoorlijk veel te weten over een onderwerp en worden we zogezegd in verlegenheid gebracht omdat een ander óók diep in de (spreekwoordelijk toegeëigende) materie zit. We vliegen van een geest in controle naar een lichaam in beweging.

Zo kunnen emotionele, intellectuele en sensuele intimiteit in een ontmoeting opborrelen wanneer we in verbinding merken dat we veel interesses en conceptualisaties delen met elkaar, ons eigen en elkaars uniciteit ineens scherper herkennen én tegelijk een merkwaardig anders-zijn bewust worden.

We zien onszelf helder in de ogen van een ander mens. Misschien zijn het heel diepe geestes- & lichaamsroerselen die ineens ongewoon zichtbaar in het licht lijken te staan. Misschien zien we in de helderheid ook scherper waar het troebel is in ons lichaam en geest.

Deze figuurlijke of letterlijke naaktheid is fris en levendig. En rauw en raakbaar.

In verlegenheid komt er een stroom levensenergie los. Iets dat we wellicht anderszins gemakkelijk, maar vereenzaamd in onszelf houden of waarin we doorgaans gemak of misschien zelfs onbewust gemis in ervaren, gaat ineens intens leven. Mag dit er helemaal zijn?

Verlegenheid raakt aan schaamte, een intense emotie. Schaamte en verdediging gaan vaak hand-in-hand, waar hoofd op dieper niveau hart verlangt.

Het is ook hier dat we veel kunnen leren en groeien. Intimiteit is roering. We are alive! Woehoe!

Maar als er te veel roering is, wordt het leren lastiger. We hebben ook wat kalmte nodig. Flow, waar geen overweldiging noch tergende honger heerst.

Wat is de intensiteit van uitdaging die voor ons klopt? Het antwoord op deze vraag is ook heel intiem, heel individueel. En het wordt tegelijkertijd relationeel onderzocht, alleen in relationele context heeft het (groei)betekenis.

Voor sommige begaafde personen is verlegenheid uitdagend.

Misschien kwam intense sensitiviteit wel samen met het gevoel heel vaak iets te kunnen leren, heel vaak bewuster te worden van onzekerheid. Raakbaarheid. Veranderbaarheid. In sensitiviteit is potentieel snel voelbaar dat de ander een heel binnenleven kent waar je zelf door geraakt wordt en toch ook van afstaat. In sensitiviteit is voelbaar en zichtbaar wat er allemaal uberhaupt en eventueel of misschien dan toch te leren valt. Het ultieme antwoord dat ik hier tot nu toe in ken is een enigszins bizarre overgave die zelfs het bewustzijn van onzekerheid overwortelt en overstijgt.

Misschien kwam of komt hoge intelligentie wel samen met het onbewust vaak in verlegenheid brengen van anderen, omdat een scherpe perceptie bij de ander angst, projecties en oordelen opriep. Misschien was er daarin zelfs een soort sociale uitstoting gaande, subtiel of niet.

En vooral menselijk: misschien was naakt-zijn in figuurlijke of letterlijke zin, verdrietig en ontregelend als dit mogelijk is, niet (voldoende) veilig of vrij in het vroege opgroeien. Misschien miste er fundamentele integriteit.

In en om al deze processen kunnen we ons geremd voelen. Volledige belichaming roept.

Wie intense gedrevenheid tot groei en exploratie voelt, komt op termijn onvermijdelijk innerlijke overtuigingen rondom intimiteit tegen. Intimiteit als dat wat ons raakt en dat wat ons verlevendigt. Waar onze levensenergie gaat stromen, daar leven ook de neigingen en ideeën over wie we zouden moeten of kunnen zijn op. We zijn immer beweeglijker, levendiger, raakbaarder dan deze ideeën, zowel meer kwetsbaar als dito krachtig hierin. Een zinderend lichaam met een vrije geest.

Wat een dans!

Samen jongleren we ons in en uit verlegenheid. Expansie, contractie. Samen zijn we als kinderen die het liefst lyrisch door de woonkamer rennen en evengoed abrupt in vermoeidheid ter plekke in slaap kunnen vallen. Samen zijn we de volwassenen die deze intimiteit herontdekken, contextualiseren, aan leren voelen en humorvol ontladen van existentiële bedreiging. Samen leren we compassie voor de verstrengelingen die onderweg ontstaan, voor de ontstrengelingen die tijd, ruimte en adem bieden. Samen jongleren we ons, idealiter dan toch, een wijze van samenleven in welkome verlegenheid, anders dan toedekkende strijd.

Ben je in verlegenheid?

Prachtig krachtig .

——-

Zin om uit te wisselen en invoelend en conceptueel vrij te leren over (vormen van) intimiteit, begaafdheid en autonomie? Welkom bij de studiedag begaafdheid en intimiteit.

Zin om in verbinding te exploreren wie je bent en wat jouw gevoelde plek is in de wereld? Kijk eens op www.alotofcomplexity.nl

Foto: Karlijn Goossens, https://benphotography.online/