Verweven wezens

Als begaafd persoon lijkt sociaal gevierd succes wellicht voor de hand te liggen.

“Jij bent slim”, hoorde ik vroeger, “jij komt er wel uit.”

“Ja, maar met wie...?” vroeg mijn hart in aangeleerd zwijgen.

“En waar zit ik eigenlijk ín waar ik dan naar zeggen uít moet?”

Als patiënt met een heftige mentale desintegratie op mijn zorg C.V. - waarbij alleen een “inweg” mogelijk bleek - lijkt navolgend succes welhaast onmogelijk, of toch zeer onwaarschijnlijk.

“Dit is echt heel erg en je hersenen zijn beschadigd”, hoorde ik nadien.

Hemelzijdank waren er fantastische zorgverleners die iets heel anders spiegelden: we gaan hier samen doorheen bewegen en waar hulp nodig is, zijn we er.

Ik was ongeduldig en mocht leren dat de tenminste twee jaar hersteltijd geen onzin was, maar een nodige cocon voor het opnieuw leren invoelen en praktiseren van wie ik dan ben met minder onderdrukking en inderdaad, een gevoelig en opgeschud zenuwstelsel dat meer zachtheid en zorg behoeft dan ik als nodig kon herkennen.

Ik ken “de patiënt” en “de succesvolle” van binnenuit en bevraag graag de aannames die verweven zijn in hoe we met deze woorden denken en de verpersoonlijkte situaties welhaast als tegenovergestelden presenteren.

Discussies over de vermeende kwetsbaarheid of kracht van begaafde personen schieten tekort als we ervaring, context, machtsstructuren en mensbeelden buitenbelicht laten. Typeringen van mensen die we patiënten noemen schieten frequent pijnlijk tekort omdat de door hen gespiegelde, bredere omliggende en in de persoon verweven systemen niet herkend worden

en de uitstotingspijn besloten in wat we ontregeling zijn gaan noemen hierin niet zelden herhaald wordt.

Hoe herkennen we de expressienood en existentiële kwetsbaarheid die spreekt in (lichaams)talen die we vervreemden door het als anders, ziek of onbegrijpelijk te duiden? Wat en wie zijn de belichaamde schaduwkanten van een systeem dat voor sommige mensen ‘succesvol’ uitpakt en voor andere personen hopeloos lijkt? Welke naam krijgt je beweeglijk, veranderlijk en gesitueerde lichaam - en resoneert dit met haar belevingswerkelijkheid?

Elke duiding, elke naamgeving situeert een bepaalde autoriteit. Of niet.

Als zeer creatief persoon heb ik vaak allerlei behendige vormen van aanpassing voorhanden om uitdagingen te herkennen, aan te gaan en om te buigen tot iets dat mooi, handig, humorvol of vooruitzienend is. Als zeer sensitief persoon zijn veel zogenaamd gewone situaties meer uitdagend dan de norm lijkt te dicteren en is de diepte die ik in beleving ken vaak geframed als een gemis aan concentratievermogen, aangepaste communicatie of weerbaarheid.

Als mens met een behoorlijk doorlaatbare huid voel ik me vaak heel dichtbij de mens die ik ontmoet. Als mens met opgestapelde trauma’s is vertrouwen geen levensgegeven. Dit knettert, schuurt, intrigeert en vermoeit.

Als intens mens is mijn néé stuitend voelbaar. Als intens mens is mijn néé te zwaar om uit te spreken, te groot om te verwoorden, te veel já om alleen een néé te zijn, te veel één met alles om alleen één te zijn.

Als eenvrouwszaak werk ik met passie, plezier en wendbaarheid aan projecten en ben ik in mijn hum, soms vrij als de vreemde vogel die ik hierin fladderend graag ben. Als eenvrouwszaak ben ik kwetsbaar, niet zelden eenzaam en is onzekerheid voelbaar en zeker.

Als snel gestrest wezen ben ik veel zoekend, vaak twijfelend, terughoudend, afhankelijk en afwachtend. Noem het bedachtzaam, een ander stelt een gebrek aan zelfvertrouwen. Als snel geraakt mens ben ik ook de eerste die zich uitspreekt, een persoon in wie kracht gezien en gevoeld wordt, een inspiratrice en een liefhebber van het stellige zeggenschap van nuances.

Als vaak niet gezien of gespiegeld, angstig kind ben ik vragend, showend, draai ik ergens omheen, bries ik woest en woedend en loop ik weg juist wanneer ik oprecht ontmoet word. Als mens met zoveel doorleefde pijnen blijf ik kijken, blijf ik voelen, blijf ik vragen en laat ik niet los, blijf ik nabij, ook al is dat soms tergend lastig en kan het niet in die dwingende vormen die ikzelf in de greep kan houden.

Als geliefd kind ben ik spontaan, als verlaten kind schrik ik terug bij wie dat ontvangt.

Als patiënt ben ik in de war, als mens toch zeker ingewikkeld genoemd, als kind gedesorganiseerd gehecht en onvoorwaardelijk compassievol, als lichaam moe en onverwoestbaar gedreven, als denker eigenzinnig creatief, als voeler intenser dan intens, en als anders dan ‘zelf’ een menselijke getuige van het Leven als onkooibaar levendig.

Welk perspectief licht jouw aanwezigheid nu op?

We zijn complexe wezens. Niet te reduceren tot één narratief en zeker niet tot het narratief waarover een onbepaalde ander bepaalt of dat jouw narratief is. We zijn elkaars narratief en dat leidt per ommegaande tot een veelvoud aan in elkaar verweven narratieven – daarin zijn we verteller, getuige, luisteraar, hoofdrolspeler, bijrol, redacteur, klankbord en literair criticus in één.

We zijn geen verhaal, we verhalen. Keer op keer, adem na adem, van subtiele levensenergie tot groteske ommekeer in ons levensverhaal.

Als we samen een verhaal scheppen dat onze veelvoud een tijdje narreert, laat ons dan in en als deze veelvoud vertellen. Sta wendingen, onwetendheden, open eindes, paradoxen en dubbelrollen toe. Schep het verhaal dat ruimte biedt om te zien wat eerder onbemind was en dat wat ondergronds mag blijven groeien omdat het nog geen daglicht verdragen kan. Schep duidelijkheid om onduidelijkheid te laten bestaan, vertrouw eerlijkheid ook omdat het referentiekaders ademruimte en bewegingsvrijheid biedt.

Reduceer elkaar niet tot een patroon dat voorspelbaar is, een patroon waarmee we onzekerheid misschien onbewust op een ander overhevelen. We denken dat we moeten weten of we succesvol zijn:

we snakken veelal naar de intrinsieke verweving van onszelf als beweeglijke veelvoud in een veranderende, dynamische leefomgeving, van ons zelf als diep relationeel wezen dat niet door dualiteit tot ondeelbaar getemd kan worden

en toch ook

heel duidelijk

feitelijk

hier en nu

één is.

NB: vind je dit een intrigerend weefsel aan perspectieven? Misschien spreekt dit webinar je aan.